Ruíz, Mariana (2017), Polo camiño, trad. Xosé Ballesteros, Pontevedra: Kalandraka
Editora, (pre-lectores e primeiros lectores), [26pp.] (ISBN:
978-84-8464-297-8).
Breve descrición do formato
e contido da obra: Estamos
a falar dun álbum ilustrado escrito en verso con rimas. É de cartón,
encadernado en cartoné, presenta un formato cadrado de 19x19 cm., os cantos son
redondeados e non é moi voluminoso.
A cuberta está formada por unha gran balea de cor negra moi sorrinte cun
sombreiro festivo, o que nos da unha pista do que atoparemos no interior. Sobre
o animal atópase o nome da autora e ilustradora e o nome do álbum-poema no que
cada letra é dunha cor diferente. Todo isto, sobre un fondo amarelo. En cuanto
á contraportada, é de cor morada e nela vese plasmada unha dedicatoria da
autora e os datos do álbum. No interior da obra resaltan as cores rechamantes e
vivas. As ilustracións son a toda páxina, é dicir, a primeira ten continuidade
na segunda, a terceira na cuarta e así sucesivamente ata chegar ao final. Nas
ilustracións predomina a expresividade dos animais e o dinamismo. O texto
atópase tanto nas páxinas pares coma nas impares, indistintamente. Iso si,
sempre en cor negra ou branca para que resalte nos fondos.
A obra está protagonizada por distintos animais (elefantes, monos, osos,
ratiños, leóns, poliños, tenreiras,
gatiños, raposos, e bechiños) que teñen algo en común, todos eles e elas se dirixen
ao mesmo lugar, á festa do décimo aniversario da balea. Ademais, todas e todos
levan algún alimento para comer nesta festa. Os animais camiñan bailando ao
ritmo dos versos octosílabos, marcando unha progresión numérica do 1 ao 10.
Mamá elefanta vai coa súa elefantiña. Mamá mona cos seus DOUS macacos. Mamá osa
cos seus TRES osos. E así sucesivamente ata chegar a 10. Unha vez rematada a
festa, regresan aos seus fogares para descansar.
Potencialidades: Paréceme unha obra idónea para traballar
diversos aspectos:
O primeiro deles é a poesía. A autora, coa súa composición, quixo acercar,
aos máis pequenos/as, ó ritmo e á musicalidade. Esta obra esperta a curiosidade
pola poesía. Tamén pode cantarse en lugar de lerse xa que ao rimar é moito máis
sinxelo cantalo.
No álbum Polo camiño trabállanse os
números. Coa progresión que se vai facendo no álbum, as nenas e nenos entrarán
en contacto cos números do 1 ao 10. Ademais farano dunha forma lúdica xa que,
ao ser poesía, todos os números van rimando. Ademais, aparece o número escrito
en letras maiúsculas e a representación do número en animais polo que lles
resultará máis sinxelo asocialos.
Outro tema a tratar son os animais e a familia. Ao longo da obra aparecen once especies
diferentes e identifícanse con moitísima facilidade. De este xeito as nenas e
nenos afianzarán coñecementos de animais que xa posuían e construirán outros
que descoñecían.
A obra de Mariana Ruíz Johnson tamén contribúe ó coñecemento de distintos
alimentos, neste caso todos asociados aos animais que os levan cara á festa.
Así, os elefantes levan cacahuetes, as tenreiras herba, os poliños millo, os
osos mel... As pequenas e pequenos realizarán asociacións entre os alimentos e
os animais que os portan mergullándose un pouco máis nas características de
cada un deles.
Por outro lado, poderíase traballar, tamén, cos rapaces e rapazas, o tema
das emocións, xa que na obra todos os animais teñen unha expresión e non todos
teñen a mesma. Poderían analizar como van facendo o camiño cada un deles e
despois falar das diferentes emocións que existen.
Tamén se traballa o valor da amizade, xa que tódolos animaliños recorren o camiño para pasar o día coa súa amiga balea que está de aniversario.
Tamén se traballa o valor da amizade, xa que tódolos animaliños recorren o camiño para pasar o día coa súa amiga balea que está de aniversario.
Por último, esta obra favorece á memorización, xa que ó longo da historia vanse
mencionando distintos animais que ao final aparecen todos xuntos na festa. As
nenas e nenos quererán comprobar se están todos ou falta algún e para iso terán
que lembrar todos os que eran.
