1,2,3 CONTANDO

VVAA (2014), 1,2,3 Contando. Un libro despregable para barrigolas, ilust. Maxine Davenport e Cindy Roberts, Vigo: Engaiolarte Edicións, (+ 3 meses) [12 pp.] (ISBN 978-84-942388-2-6)

Descrición de formato e contido: volume de pequeno formato (18,5 x 18,5cm), de cantos redondeados e páxinas de cartón duro. É un libro despegable. Mantén a mesma estrutura en todas as súas páxinas: cada páxina está enmarcada por unha cenefa de cuadrículas negras e brancas e ,nas páxinas dos números impares o fondo é de cor branca e o texto de cor negra  e nas páxinas dos números pares é o contrario, o fondo negro e o texto branco; os debuxos son de cores vivas e brillantes.  En cada páxina o número en cifra, ben negro ou branco, está situado na esquina superior esquerda, os debuxos (tantos como a cifra referida na páxina)  repártense polo resto da páxina e na parte inferior está o texto do número e dos debuxos dos obxectos ou animais representados.

Este libro mostra os números dende o  1 ata o 10  representándoos  en cifra e tamén en palabra xunto cos nomes dos obxectos ou animais que se contan nos debuxos:  6, seis pelotas; 7, sete  bolboretas; 8, oito agasallos; 9, nove peixes e 10, dez flores.

Potencialidades: Como se indica na propia contraportada “achega a túa crianza aos números e primeiras palabras con este libro despegable. Co fin de favorecer o desenvolvemento visual do bebé, as imaxes, facilmente recoñecibles e de cores vívidas, axúdano a aprender  xogando”. Este libro está deseñado para o recoñecemento visual dos números relacionándoos cuns obxectos ou animais polo que se facilita aos nenos a aprender a contar.

UN DÍA EN LA ESCUELA

Fisher-Price (1997). Un día en la escuela, [10 pp.] (ISBN: 84-89857-01-6)

Breve descripción del formato y contenido de la obra:

Álbum ilustrado. Está totalmente hecho de cartón, con las esquinas redondeadas lo que permite que los niños los niños no se hagan daños con las esquinas al manejarlo. En la portada podemos observar un autobús escolar en el que vemos a los niños y niñas montándose en el y despidiéndose de sus padres para ir a la escuela a vivir un nuevo día. En cada una de las páginas de este libro podemos encontrar solapas que los niños podrán levantar y bajo las que encontrarán múltiples sorpresas.

Este libro, no cuenta una historia en sí, nos da la oportunidad de que cada niño cuente su propia historia relacionada con la escuela al ver las diferentes estancias que se muestran en las diferentes páginas y que aprendan diferentes conceptos.

               

Potencialidades: Los más pequeños tienen la posibilidad, con este libro, de aprender los conceptos básicos, entre los que podemos destacar: los olores, los números, las formas, los contrarios, los sentimientos y las acciones, al mismo tiempo que se divierten descubriendo que se esconde debajo de las solapas que encontramos en cada una de las páginas. 

POLO CAMIÑO

Ruíz, Mariana (2017), Polo camiño, trad. Xosé Ballesteros, Pontevedra: Kalandraka Editora, (pre-lectores e primeiros lectores), [26pp.] (ISBN: 978-84-8464-297-8).

Breve descrición do formato e contido da obra: Estamos a falar dun álbum ilustrado escrito en verso con rimas. É de cartón, encadernado en cartoné, presenta un formato cadrado de 19x19 cm., os cantos son redondeados e non é moi voluminoso.

A cuberta está formada por unha gran balea de cor negra moi sorrinte cun sombreiro festivo, o que nos da unha pista do que atoparemos no interior. Sobre o animal atópase o nome da autora e ilustradora e o nome do álbum-poema no que cada letra é dunha cor diferente. Todo isto, sobre un fondo amarelo. En cuanto á contraportada, é de cor morada e nela vese plasmada unha dedicatoria da autora e os datos do álbum. No interior da obra resaltan as cores rechamantes e vivas. As ilustracións son a toda páxina, é dicir, a primeira ten continuidade na segunda, a terceira na cuarta e así sucesivamente ata chegar ao final. Nas ilustracións predomina a expresividade dos animais e o dinamismo. O texto atópase tanto nas páxinas pares coma nas impares, indistintamente. Iso si, sempre en cor negra ou branca para que resalte nos fondos.

A obra está protagonizada por distintos animais (elefantes, monos, osos, ratiños, leóns,  poliños, tenreiras, gatiños, raposos, e bechiños) que teñen algo en común, todos eles e elas se dirixen ao mesmo lugar, á festa do décimo aniversario da balea. Ademais, todas e todos levan algún alimento para comer nesta festa. Os animais camiñan bailando ao ritmo dos versos octosílabos, marcando unha progresión numérica do 1 ao 10. Mamá elefanta vai coa súa elefantiña. Mamá mona cos seus DOUS macacos. Mamá osa cos seus TRES osos. E así sucesivamente ata chegar a 10. Unha vez rematada a festa, regresan aos seus fogares para descansar.

Potencialidades: Paréceme unha obra idónea para traballar diversos aspectos:

O primeiro deles é a poesía. A autora, coa súa composición, quixo acercar, aos máis pequenos/as, ó ritmo e á musicalidade. Esta obra esperta a curiosidade pola poesía. Tamén pode cantarse en lugar de lerse xa que ao rimar é moito máis sinxelo cantalo.

No álbum Polo camiño trabállanse os números. Coa progresión que se vai facendo no álbum, as nenas e nenos entrarán en contacto cos números do 1 ao 10. Ademais farano dunha forma lúdica xa que, ao ser poesía, todos os números van rimando. Ademais, aparece o número escrito en letras maiúsculas e a representación do número en animais polo que lles resultará máis sinxelo asocialos.

Outro tema a tratar son os animais e a familia. Ao longo da obra aparecen once especies diferentes e identifícanse con moitísima facilidade. De este xeito as nenas e nenos afianzarán coñecementos de animais que xa posuían e construirán outros que descoñecían.

A obra de Mariana Ruíz Johnson tamén contribúe ó coñecemento de distintos alimentos, neste caso todos asociados aos animais que os levan cara á festa. Así, os elefantes levan cacahuetes, as tenreiras herba, os poliños millo, os osos mel... As pequenas e pequenos realizarán asociacións entre os alimentos e os animais que os portan mergullándose un pouco máis nas características de cada un deles.

Por outro lado, poderíase traballar, tamén, cos rapaces e rapazas, o tema das emocións, xa que na obra todos os animais teñen unha expresión e non todos teñen a mesma. Poderían analizar como van facendo o camiño cada un deles e despois falar das diferentes emocións que existen.

Tamén se traballa o valor da amizade, xa que tódolos animaliños recorren o camiño para pasar o día coa súa amiga balea que está de aniversario.

Por último, esta obra favorece á memorización, xa que ó longo da historia vanse mencionando distintos animais que ao final aparecen todos xuntos na festa. As nenas e nenos quererán comprobar se están todos ou falta algún e para iso terán que lembrar todos os que eran.

UN PUNTO ROJO

UN PUNTO ROJO

David A. Carter (2004), Un punto rojo, producción. White Heat Ltd, USA: Edición Combel Editorial, S.A, (a partir de 3 años), [18 pp.] (ISBN: 84-7864-914-X).

Breve descripción do formato y contenido de la obra: 

 

Álbum ilustrado e interactivo, de tamaño y volumen medio, y cantos redondeados.

La cubierta, en el centro, muestra un punto muy grande y rojo que con el reflejo de la luz brilla como si tuviese purpurina. En el centro de dicho punto aparece el título de la obra en color amarillo y en letras de gran tamaño. En la parte central superior y en letra pequeña y roja, aparece el nombre del autor, y en la parte central inferior, aparece una frase con el mismo color y tamaño que las letras del nombre del autor.

La contraportada vuelve a ser un punto rojo, esta vez sin brillos, y en el que podemos encontrar un breve resumen de lo que trata el libro junto con tres imágenes de figuras que encontraremos en su interior.

El interior está formado por dobles páginas de diferentes colores y con increíbles y diversas construcciones de papel. En todas las dobles páginas excepto en una, podemos encontrar una sola figura. Al abrir cada página cada figura toma forma y se abre para dar lugar a diferentes obras de arte contemporáneo. A su vez, cada doble página tiene una frase, en color plata, que va desde un lado de la página hasta el final de la siguiente.

Potencialidades

Como bien dice la frase de la portada del álbum, “éste es un libro lleno de sorpresas para pequeños y mayores”. Y por si esto nos pareciese poco, la contraportada continúa dándonos alguna pista sobre lo que nos vamos a encontrar en el interior de éste mágico libro “¿Dónde se esconde el punto rojo? Descúbrelo en cada doble página entre increíbles construcciones de papel. Un acercamiento al arte contemporáneo, un repaso a los números del uno al diez y un entretenimiento inolvidable”

Normalmente, cuando coges esta obra y la abres por primera vez, lo que más acapara tu atención es encontrar el punto rojo que aparece en todas las páginas y que unas veces resulta sencillo de localizar pero que otras no tanto. Después, cuando ya has encontrado todos los puntos y decides preocuparte más sobre el contenido del libro, te das cuenta de que ésta obra es mucho más que un punto rojo. Cada construcción de papel, está colocada de forma que puedas practicar los números del uno al diez de una forma divertida y sin darte casi cuenta.

La primera doble página esconde “una caja un poco loca” pero es que la cuarta página te muestra “cuatro inquietas ventanas” y así sucesivamente hasta llegar al número diez. Por si esto fuese poco, tanto la cuarta como la quita figura nos implican, aún más si cabe, en la interacción del lector con el libro, ya que es necesario mover un cartón para que las figuras cobren movimiento, algo que ayuda a mantener la curiosidad hasta el final. En la sexta página nos encontramos con un recurso sonoro ya que al abrir dicha página, “las sierras ruidosas” no te dejaran desconectar de lo que estás descubriendo.

Con esta obra, el autor deja claro que el objetivo de la misma no es otro que el de captar la completa atención e intriga tanto de pequeños como de mayores sobre lo que nos depara cada página, dando rienda suelta a la imaginación y sin dejar de lado el aprendizaje, en este caso, de los números y el arte contemporáneo.

¡Atrévete a descubrir algo nuevo! ¡Atrévete a encontrar puntos, a contar hasta diez y a apreciar el arte en papel!

 

UN DÍA EN LA GRANJA

DER MEER, Van (1998), Un día en la granja, ilust. Fran Thatcher, trad. María José Guitián, Madrid: SM, (de +5 años), [5 pp.] (ISBN: 84-348-6152-6).

Breve descripción de formato y contenido de la obra: Es un álbum ilustrado interactivo tridimensional que cuenta en su interior con seis personajes, más de 30 animales, carteles para indicar los precios, un tractor y un librito con actividades este el que contiene 5 páginas. El álbum es de tamaño mediano, de tapa dura, puntas agudas y se puede desplegar. En esta cubierta aparece la granja, con todos los personajes, animales, arboles, frutos y una tiendita. El título está en la parte de arriba, centrado y en letras mayúsculas. La cubierta se divide en dos partes, la cual se puede abrir por el medio con una cinta que trae el álbum. En la contracubierta podemos observar otras escenas dentro de la granja y el contenido de este libro. Al abrir el libro nos encontramos con el contenido ya mencionado anteriormente, guardado en pequeñas bolsas individuales, sujeto con dos tiritas para que al terminar de jugar con él, se vuelva a guardar estas piezas en su lugar y no perderlos. Al quitar todo este material de adentro, podemos desplegar el libro, el cual nos va quedar con forma de una granja tridimensional, y en la cual tienes que ir colocando los personajes y los animales a tu gusto.

 

 

En este álbum tienes que colocar los personajes y los animales en la granja, buscar el gallo escondido tras la tienda, escribir los precios de los productos de la tienda, armar la tienda, entre otras muchas más actividades...

Potencialidades: Como se indica en la propia contracubierta es un libro “en el que puedes divertirte durante horas”. Cuenta con docenas de actividades para realizar con cada personaje, con cada animal, contar huevos, animales y escribir números, saber que animales hay en una granja, qué productos obtenemos de allí, identificar diferentes instrumentos de la granja. Favorece la imaginación y la creatividad inventando tu propia historia o guiarte por el librito con las actividades propuestas Puedes jugar solo o acompañado. Aprendes a ser ordenado y cuidadoso.

MI PRIMER RELOJ

Libsa, (1998), MI PRIMER RELOJ, Ilust. F.Noriega, Madrid: Libsa [28pp.], (ISBN: 84-7630-739-X).

Descrición do formato e do contido da obra: álbum ilustrado interactivo de tamaño mediano e de formato rectangular (20 x 22), con cubertas e páxinas de cartón duro e de cantos redondeados. As páxinas están unidas por medio de argolas. Na cuberta aparece o título en letras grandes negras, un montón de reloxos e mais un dos personaxes da obra. No centro hai un reloxo que está incrustado no propio libro. Pola súa banda, na contracuberta aparecen máis personaxes, cada un cun reloxo diferente,  un breve resumo da finalidade do libro do que estamos a falar e outros títulos da mesma colección. 

As ilustracións son a toda páxina. Trátase de imaxes moi coloridas e divertidas para chamar a atención dos nenos e nenas. O texto aparece en forma de  pequenas frases en todas as páxinas do libro. Non está localizado sempre no mesmo sitio, unhas veces atópase na marxe superior da páxina, outras na inferior, e outras no medio da páxina, ou nos tres sitios á vez. 

A finalidade deste libro é que os nenos aprendan as horas dunha maneira sinxela e divertida. Para isto, contaremos coa axuda do reloxo que está incrustado no volume, o cal ten agullas móbiles e números vistosos para que os nenos poidan ir marcando nel as horas. Tamén contaremos a axuda de Rudi e os seus amigos. Rudi, o noso protagonista, é un canciño ao que acompañaremos durante a súa xornada, nun día de colexio coma outro calquera. No libro comézase explicando as funcións das agullas do reloxo, despois explícanse as horas en punto, logo as horas e media e despois as horas e cuarto. Por último faise o percorrido polo día a día de Rudi, durante o cal se lles van plantexando aos lectores diversas preguntas, como por exemplo: que hora marca o reloxo que leva Rudi? Estas preguntas son moi útiles para reforzar o aprendido.

Potencialidades: O tempo é un concepto abstracto, difícil de comprender para os mais cativos. Aos nenos e nenas resultaralles máis fácil e divertido familiarizarse co funcionamento do reloxo con este libro, xa que poden interactuar con el, ademais de aprender novos conceptos ou repasar, ao mesmo tempo, conceptos xa adquiridos como as formas, os números, os animais etc. polo que se trata dun material de gran utilidade para traballar cos máis pequenos, tanto na aula como na casa. 

A casa da mosca chosca

Afanásiev, Alexander (2015), A casa da mosca chosca, ilust. Sergio Mora, trad. Eva Mejuto, Pontevedra: Kalandraka, (de 3 a 6 anos), [40 pp.] (ISBN: 978-84-8464-155-1)

Breve descrición do formato e contido da obra: álbum ilustrado en galego, adaptado dun conto popular ruso, que se caracteriza polo seu volume de formato mediano e cadrado, as súas paxinas de papel e cuberta e contracuberta de cartón. Trátase dun conto acumulativo, no que as ilustracións teñen unhas cores moi rechamantes, formas orixinais e personaxes con trazos que desprenden felicidade polo seu sorriso, o que dá lugar a que se xere un ambiente humorístico. Ademais, a ilustración en cada páxina crean unha imaxe continua e desproporcionada que dá lugar a imaxinación. En canto o texto, este ocupa un lugar característico na maioría das páxinas e nel faise uso da rima e a repetición.  Tamén, podemos engadir, que a cada personaxe se lle asocia un adxectivo que a vez rima co que ven a continuación e que o elemento central deste libro é a casa da mosca, é dicir, esta é onde acontece toda a acción.

Respecto ao argumento, nesta obra contásenos a historias dunha mosca chosca que cansada de zumbar dun sitio para outro, decidiu construír unha casa. Para inaugurala, fixo un pastel de moras e puxo sete banquetas e sete pratos. E, co arrecendo daquela saborosa tarta, foron aparecendo sete curiosos animais. 

Potencialidades: As potencialidades que agocha este libro son moi variadas. Con el permítesenos traballar os números cardinais ata o sete e ordinais ata o sétimo, a vez que axuda a coñecer os animais do bosque e os seus tamaños de menor a maior como o morcego, a raposa, o lobo ou o oso, entre outros. Ademais, o tratarse dun conto acumulativo, no que os personaxes vanse unindo un a un, e ao empregar a rima e a repetición, facilita traballar a memoria e incluso, que os oíntes participen na súa narración ou intenten relatar eles mesmos o conto, debido o doado que resulta memorizalo. Pero o máis importante deste conto é que, mediante el, aprendésenos o valor da honestidade e a importancia de compartir con calquera, aínda que sexa cun descoñecido.

¿JUGAMOS?

Tullet, Hervé (2015), ¿Jugamos?, ilust. do autor, trad. Esther Rubio, Madrid: Kókinos, [64 pp.] (ISBN: 978-84-16126-48-4).

Breve descrición do formato e contido da obra: Estamos ante unha publicación recente, a terceira dunha serie de libros moi interactivos deste autor francés.

En canto ao formato vemos que é un libro cadrado de 22 x 22 cm o cal, na súa cuberta, contén o nome do autor, da editorial e o título dentro dun círculo de puntos de cores; na contracuberta, déixanos cunha intriga (debido a isto podemos dicir que esta se complementa coa historia do libro), estas dúas son de cartón duro, diferente ao interior, xa que as páxinas son de papel vernizado, dándolle así brillo a cada unha delas. Falando da estética, tamén podemos dicir que a portada e a contraportada teñen o mesmo estampado, só cambiado o tamaño e volvendo a facer referencia ao que acontece no interior.

Respecto ao contido, o autor non conta unha historia, tal e como o seu título indica, trata de que o lector xogue, de introducilo na historia, de facelo cómplice dela axudando ao protagonista a moverse, a pasar as páxinas, a saltar, a facelo desaparecer,...por iso nos fala directamente. Estanos facendo unha invitación a cal os nenos non dirán que no. 

As imaxes son a toda páxina, son moi simples pero concretas; a maioría das veces só aparece unha liña fina e recta negra cun círculo amarelo, outras aparece a páxina chea de círculos de cores, ou toda en negro,...as imaxes van cambiando segundo transcorren as páxinas. Nestas o texto aparece maioritariamente na parte inferior da páxina nun tamaño normal e sempre en maiúsculas.

Potencialidades: A través deste libro podemos traballar numerosas cuestión, como xa citei anteriormente trata de xogar co protagonista, o círculo amarelo. Pouco a pouco a aventura comezará a animarse ata que aparezan máis círculos de distintas cores e sexa cada vez máis divertida e misteriosa, voltas como unha noria, loops, obstáculos, escaleiras e incluso semáforos e túneles.

Mediante este xogo os nenos e nenas poden potenciar o seu coñecemento sobre a dereita - esquerda, arriba – abaixo, sobre as cores, poderán xogar ás agachadas, a apertar, a das golpes, a distinguir cando hai que para e cando se pode pasas ante un semáforo e tamén a contar, xa que nunha das páxinas mándanos contar ata 10, numerosos entretementos, que a simple vista non parece que poida ofrecer tanto esta obra, pero unha vez lla presentamos os nenos e nenas dámonos conta da maxia que esconde e o ben que o pasan con ela; ademais fai unha crítica ao escuro, ao que non se deixa ver, ensinándolle aos lectores que aí non se está ben. Esta obra tamén potencia a psicomotricidade dos nenos e nenas, a lectura non visual, e sobre todo a intriga de que pasará na seguinte páxina, esa intriga tan importante para a madurez do neno/a.

É un libro para idades a partir dos 2-3 anos, para lerlles en familia e inicialos no mundo dos libros e enganchalos á lectura dunha forma divertida. O seu código textual a ser en maiúsculas permite que sexa máis fácil de ler e así cando teñan máis autonomía neste ámbito lle resulte máis doado e queiran lelo unha vez tras outro e así pasar un bo rato.

Persoalmente creo que é un libro que podemos utilizar cando queiramos que os nenos ou nenas se esquezan de algo, é un libro que te atrapa e fai que teñas que estar pendente do que facer. É moi interesante e podemos sacar moito proveito, creo deberían pasar por mans de todos os nenos e nenas. 

Siete ratones ciegos

Young, Ed. (2001), Siete ratones ciegos, ilust. do autor, trad. Verónica Uribe, Caracas: Ediciones Ekaré, (de 3 a 6 años), [40 pp.] (ISBN: 980-257-255-1).

Breve descripción del formato y contenido de la obra: Álbum ilustrado de una fábula tradicional china que se caracteriza por su volumen de formato cuadrado y grande, pero a la vez fácil de manejar; por sus páginas de papel, enmarcadas en blanco, y cubierta y contracubierta de cartón. Para el texto se emplea el diálogo y un vocabulario simple, a la vez que se hace uso de la repetición, la sinonimia, la rima, series encadenadas y la exclamación. Este a su vez, está escrito en blanco sobre un fondo negro y se sitúa casi a lo largo de todo el álbum en un lugar característico, las páginas pares. En cuanto a la ilustración, llama la atención la técnica que se emplea, el collage y los colores que se utiliza sobre el fondo negro para representar a los ratones y a los objetos. Además, esta ilustración juega con la doble página, aunque enmarcando cada una de sus partes con un borde blanco, que juega a despistar al lector, al simular independencia de ambas imágenes, pero a la vez con elementos que las unen, como por ejemplo las colas de los ratones, que transcienden este marco y propician la imaginación. A la vez en ella, vamos viendo cómo se asocia el color del ratón con el objeto que encuentra (ratón verde con serpiente verde) y las partes del “Algo muy raro” con este objeto (la pata del elefante con un pilar). También observamos como en las páginas pares aparecen el grupo de ratones, mientras que, en las impares, vemos al ratón que sale y el objeto con el que se encuentra, aunque estos rasgos son siempre así, cambian en algunas de las páginas.

En relación al argumento del álbum, en él se trata la historia de siete ratones que un día estaban tranquilamente en la laguna cuando se encuentran con un “Algo Muy Raro”. Ante este primer y asustadizo contacto, cada día de la semana sale un ratón diferente a investigar el “Algo Muy Raro” para averiguar que es. En cada salida, cada uno de ellos llega seguro de saberlo, aunque ninguno se pone de acuerdo. Finalmente, el domingo, el último ratón lo explora de arriba abajo y une toda la información que le habían dado sus compañeros, llegando así a la conclusión de que se trata de un elefante.

Potencialidades: Las principales potencialidades de este libro es que a medida que va avanzando va despertando el interés del lector para descubrir de qué objeto se trata. Además, con él se trabajan los números cardinales y ordinales, los días de las semanas y los colores (rojo, verde, amarillo, morado, naranja, azul y blanco, junto con el negro). También, el libro por medio de su moraleja “si sólo conoces por partes dirás siempre tonterías; pero si puedes ver el todo hablarás con sabidurías”, les enseña la importancia de observar el todo, antes que las partes, para conocer así la realidad y también la importancia de trabajar en equipo y no cada uno por su lado. 

La pequeña oruga glotona

Carle, Eric (2014), La pequeña oruga glotona, ilust. Eric Carle, trad. Esther Rubio Muñoz, Madrid: Kókinos, (de 2 a 6 anos), [16 pp.] (ISBN: 978-84-88342-33-1).

Breve descrición do formato e contido da obra: álbum ilustrado que se caracteriza polo seu volume de formato mediano e rectangular, de cantos redondeados e tapas e páxinas de cartón, algunha delas furadas. O texto é breve e sinxelo e ocupa un lugar discreto, xa que non pretende quitarlle o protagonismo á ilustración formada por figuras de cores rechamantes e atractivas sobre un fondo branco. Ademais, prodúcese unha correspondencia entre o texto e as imaxes que van avanzando á par. En canto ao contido da obra, falásenos da viaxe que leva a cabo a eiruga protagonista desta historia cara á súa transformación final, é dicir, ata que se converte nunha bolboreta.

Potencialidades: esta obra ten un gran número de potencialidades, pero a principal é mostrar dunha forma moi orixinal o proceso de metamorfose da eiruga, vendo paso a paso o seu ciclo vital. Ademais, trabállanse aspectos como os días da semana, os números, vocabulario sobre as froitas e outros alimentos e conceptos temporais (día e noite), de tamaño (delgado e gordo) e de cantidade (pouco e moito). Tamén axuda a aprender as cores e a adquirir hábitos saudables de alimentación, pois cando a eiruga colle unha enchente de alimentos pouco saudables, éntralle unha forte dor de barriga, facendo ver así aos seus lectores a importancia de comer froitas.