Os de arriba e os de abaixo

Valdivia, P. (2009). Os de arriba e os de abaixo, trad. Manuela Rodríguez. Pontevedra: Kalandraka, col. Minilibros, [32 pp.]. (ISBN 978-84-8464-691-4).

Descrición do formato e contido: álbum ilustrado co texto e ilustracións de Paloma e tradución á lingua galega de Manuela Rodríguez. A edición pertence á colección “Minilibros”, polo que o seu formato presenta capa branda e de dimensións moi reducidas. A cuberta contén o título da obra e os nomes da autora e editorial. Ademais apréciase unha ilustración na que podemos ver o título da obra e unha liña divisorioa que sitúa a uns personaxes enriba e outros en sentido inverso debaixo. Estas personaxes son animais, entre os que salienta a xirafa que é a única capaz de superar a liña que os divide co seu longo pescozo. Na contracuberta podemos ver a mesma liña divisoria na que enriba hai unha personaxe humana e abaixo un animal, ademais do nome da colección “Minilibros”. Na portada atópase o título da obra e o nome da autora do texto e ilustración e o nome da editorial, ademais enriba do título pódense apreciar unhas personaxes moi abrigadas e abaixo case sen roupa. A historia que conta este álbum é que os de arriba viven igual que os de abaixo, pero viven en distintas estacións, cando arriba vai calor, abaixo vai frío e cando arriba é tempo de sementar, abaixo é tempo de colleita, aínda que todos comparten o mesmo soño que é voar. 

É un álbum ilustrado narrativo no que as ilustracións son moi necesarias. Nelas podemos ver personaxes de forma redondeada e algunhas de forma rectangular, nas que a autora utiliza moito as cores vermella, negra, e verde. Pódense apreciar como personaxes tanto a seres humanos coma a animais, como pode ser un paxaro, unha xirafa, un elefante ou o can, ademais de seres da natureza como as árbores. Nas ilustracións pódese apreciar en todo momento un fondo de cor crema e que emprega lápices como material maioritario. É un libro que esixe a implicación do lector para interaccionar coa historia, que se conta a través das ilustracións e do texto, os cales van avanzando a medida que pasamos as páxinas e se pode saber que pasa cos de arriba e os de abaixo. 

Potencialidades: a lectura desta obra permite que nenos e nenas reflexionen  sobre as relacións sociais e a diversidade, que aínda que se viva en diferentes sitios se poden manter relación sociais. Con este álbum tamén se pode traballar o medo ao descoñecido, polo feito de que os de arriba pensan que os de abaixo son diferentes a eles e viceversa. Para iso é importante traballar a empatía e a capacidade para se poñer no lugar do outro, o que contribuirá a eliminación de estereotipos e prexuízos. A obra tamén contribúe a poder falarlle das diferenzas climatolóxicas no planeta, ao se referir o texto á sementeira e colleita; dos continentes que conforman o mundo ou das súas características xeográficas e físicas dentro do globo. A propia configuración física do libro tamén axuda a percibir a contraposición de perspectivas, pois se lemos o álbum na posición convencional os de abaixo están cara a abaixo, pero se lle damos a volta ao libro veremos que ocorre o contrario cos que estaban arriba. Este xogo de perspectivas conflúo na última páxina , na que se pode ler dos dous lados e poden describir o que cada un percibe, xa que o seu pequeno tamaño se adapta as pequenas mans dos potenciais destinatarios. 

A Cebra Camila

Núñez, Marisa (2000). A Cebra Camila. Ilust. Óscar Villán, Pontevedra: Kalandraka, col. Demademora, [32 pp.]. (ISBN:978-84-8464-126-1).

Descrición do formato e contido: A Cebra Camila é un álbum ilustrado de Marisa Núñez e o ilustrador Óscar Villán. O libro ten unha estrutura cadrada, de 22 x 22 cm, o que facilita o seu manexo tanto por adultos coma crianzas. As súas cubertas son de tapa dura, encadernado en cartoné, o que lle proporciona unha estrutura resistente de cara ao uso na aula ou na casa. Na cuberta atopamos a protagonista da historia, Camila, unha cebra cativa que terá un incidente coas súas raias. Camila está de pé sobre unha bola ou montaña, non se aprecia a simple vista que é. Esta ilustración vén rodeada por dous círculos en diferentes cores, acompañados do título da obra, o nome da autora, do ilustrador e o grupo editorial na esquina inferior dereita. Na contracuberta atopamos o nome da colección, “Demademora”; o código de barras co ISBN do libro; a páxina web de Kalandraka, na que atopamos todos os libros desta editorial e unha pequena ilustración dun caracol sobre unha pelota verde, semellante á que observabamos na cuberta.

Cando nos introducimos na obra atopamos as gardas, dúas páxinas en cor azul escuro con pequenas ilustracións. Estas semellan ser raias de diferentes cores que se moven nunha dirección. A continuación atopamos unha páxina con información sobre a obra, o ano de publicación, autora, editorial etc. Rodeada por un círculo de cor beixe, ambientado sobre un fondo branco e negro, representando as cores dunha cebra. O fondo aparece nunha tonalidade máis discreta, cor beixe,acompañado polo nome da autora, ilustrador e grupo editorial, mentres que o título da obra vén enmarcado sobre un fondo a raias branco e negro.

A historia comeza presentándonos a Camila a través dun pequeno texto rimado. O texto da obra está escrito en galego e vaise integrando en cada unha das páxinas cunha letra de cor negra en minúsculas. A pesar disto, presenta un tamaño adecuado para facilitar a súa visión e lectura. A estrutura da narrativa é lineal, con pequenos fragmentos rimados que se repiten ao longo da historia e fai que esta sexa máis atractiva para as crianzas. Por outra parte, o volume ten 32 páxinas, nas que as ilustracións se integran a toda a páxina de forma continua. O ilustrador emprega cores vivas para representar os protagonistas da obra e ilustracións. Para o fondo, emprega sempre a mesma cor, unha tonalidade cálida e discreta, beixe.

En canto ao contido da obra, Camila é unha pequena cebra á que lle empeza a quedar xusto o cueiro e os tirantes. O seu soño é rodar libre pola herba sen esas prendas axustadas que a súa nai lle obriga a usar, pero o seu soño converteuse nunha gran faena cando o “vento bandido” lle levou as súas raias. Camila con tristura comezará a súa aventura na que se ira atopando con diferentes personaxes ( unha serpe, un caracol, o arco da vella, etc) que lle axudaran a substituír as súas antigas raias por outras de cores.

As personaxes irán intervindo gradualmente na obra a través de diálogos con Camila. Son animais, agás un, o arco da vella. Despois da axuda de todos estes personaxes Camila regresa á casa e cóntalle o sucedido á súa nai, converténdose no último personaxe en intervir na historia. Paralelamente o narrador, en terceira persoa, vainos situando durante o transcurso da mesma.

Potencialidades: A Cebra Camila é outra historia cun forte contido educativo. A través desta obra podemos traballar dende idades moi temperás (+3) temas de interese escolar e familiar, como pode ser a autonomía, o feito de crecer, cometer os nosos propios erros etc. Camila é unha cebra teimuda que tras perseguir unha idea persoal cae nun erro que a levará a unha experiencia persoal caracterizada pola solidariedade, empatía, amizade... Tamén nos permite traballar diferentes sentimentos ou emocións.É importante que teñamos en conta a diversidade como outra potencialidade,xa que finalmente Camila é unha cebra cun corpo a raias de moitas cores que foi creando a partir da axuda e colaboración dos seus compañeiros/as. Nós construímos a nosa personalidade a través de experiencias e interaccións sociais de formas diferentes.Por outra parte a estrutura rítmica e acumulativa do texto permítenos traballar sobre conceptos como a memorización, que ademais de resultar atractiva para os cativos é moi proveitosa.

Recursos:

  
Burela, R. (2017). " A CEBRA CAMILA"- ( CONTO EN GALEGO). YouTube. Obtido de https://www.youtube.com/watch?v=wuCXO6Zz710 Revisado 7 abril 2020.

Castellá Daga, M. (2019). LA CEBRA CAMILA. Moonima. Obtido de https://moonima.site/es/taller/la-cebra-camila/ Revisado 7 abril 2020.

Landera, R. (2015). Actividad 4 - Animación Lectora La Cebra Camila. Lapequeñacerillera. Obtido de http://lapequenacerillera.blogspot.com/2015/01/actividad-4-animacion-lectora.html?m=1 Revisado 7 abril 2020.

  Desta obra é posible atopar materiais en diferentes linguas como portugués, castelán, galego, catalán, italiano e éuscaro.

Sirenas

Love, Jessica (2018). Sirenas, ilust. da autora. Madrid: Kókinos (a partir dos 5 anos)

Descrición do formato: álbum escrito e ilustrado por Jessica Love. Composto na lingua inglesa e traducido a castelán en 2018, cun total de 38 páxinas. A cuberta fórmaa unha ilustración do protagonista Julián na que aparece vestido cunha manta suxeita á súa cadeira en forma de saia moi longa que lle arrastra polo chan, xunto cunha coroa con flores. Nesta ilustración pódese observar a comodidade e a liberdade que sente este neno ao vestirse desa forma e que polo tanto está feliz. Esta ilustración está sobre un fondo rosa e azul, con predominio de tons pastel e delicados. Tamén aparece o título en letras grandes, acompañado do nome da autora e ilustradora, así como o da editorial. Na contracuberta, sobre un fondo laranxa pastel, aparece unha breve introdución na que se alude ao dilema do protagonista e se incita á lectura. Esa introdución ven acompañada pola pregunta: “Pero ¿qué diría la abuela?” e máis abaixo aparece representada a avoa xunto con Julián lendo un libro, o que pode significar que nese momento lle está a contar a súa historia. Por detrás, na ilustración aparecen unha serie de mulleres moi fermosas. As gardas, en tons pastel, presentan unhas ilustracións en relación coa lectura. Estas ilustracións forman unha soa imaxe, na que aparecen representadas algunhas mulleres acompañadas de Julián nunha piscina. Nas gardas do final estas mulleres son sereas debaixo do mar e Julián é unha serea tamén. A seguinte páxina e a portada forman unha única imaxe na que están tres mulleres moi fermosas seguindo a Julián e á súa avoa pola rúa. Nestas dúas páxinas aparecen a dedicatoria, os datos de edición, e na portada o título e o nome da autora.

Contido: O título, Sirenas, revélanos que o argumento do libro xira ao redor deses seres míticos e a conformación da identidade do neno protagonista. O texto é moi breve e as ilustracións desvelan o máis esencial para entender o argumento, que xira ao redor do que lle aconteceu a Julián un día que falara coa súa avoa acerca das sereas, as cales lle gustaban moito. Este decidiu vestirse como unha delas e a súa avoa axudoulle e acompañouno nesa decisión, o que alegrou a ese neno, dándolle coraxe para amosar os seus gustos non só á súa avoa senón tamén á sociedade. Deste modo visibilízase a forza que tivo ese neno para ser el mesmo e superar os prexuízos sociais, amparado polo apoio que recibe dun ser querido ante esa decisión. O texto, moi breve, está en terceira persoa, combinándose con partes dialogadas entre Julián e a súa avoa. Ten unha estrutura lineal, pois nun principio o neno confesa os seu gusto polas sereas e que el tamén se sente unha, para máis adiante asumir ese papel e vestirse como tal ante ante a aprobación da avoa.

Con respecto ás ilustracións, algunhas páxinas conforman una soa imaxe, mentres que hai outras que son ilustracións independentes. En case todas aparece o protagonista Julián e cabe destacar que nalgunhas páxinas se utiliza un efecto colaxe para xuntar varios debuxos da mesma personaxe realizando unha actividade, a modo de secuenciación. En canto á técnica que utiliza é semellante a colorear con acuarelas e detallar cun trazo fino de lapis. É un estilo de debuxar moi delicado e dado que utiliza cores pastel ou moi suaves, acentúase a sensibilidade das imaxes, que na parte final adquiren moita máis viveza con cores rechamantes. As expresións dos personaxes son moi detalladas, o que se acentúa coas expresións corporais e a sensación de movemento, sobre todo Julián e as sereas. O movemento márcase tanto nas personaxes coma na representación do vento nas ventás coas cortinas, na roupa das sereas e nas plantas que o neno utiliza como coroa.

Potencialidades: a lectura visual deste libro permite seguir a historia narrada. Salienta polo movemento, o dinamismo e a expresividade. Ademais a temática abordada foi durante moito tempo tabú nos libros infantís, nos que non se abordaba o dilema que pode ter un neno ou nena con respecto ao seu xénero, e isto non evita que o sintan, senón que se lle priva do apoio que necesitan para expresarse, así como da información útil para o seu futuro como unha persoa totalmente libre e plena na aceptación de si mesma e do seu corpo. Considero fundamental a súa lectura para que non só eses nenos e nenas que se senten así poidan encontrar un referente na personaxe, senón que tamén coa súa lectura outros nenos e nenas coñezan esa visión de empatía e poidan normalizar a liberdade de expresión.

fox + chick: la fiesta y otras historias

Ruzzier, Sergio (2018). La Fiesta y otras historias, trad. Marta Tutone. Madrid: Liana Editorial, [56 pp.]. (ISBN: 978-84-949830-6-1).

Descrición do formato: cómic por Sergio Ruzzier, de formato rectangular e de dimensións 19,5 x 23,5 cm. É de tapa dura, resistente e fácil de manexar para nenos e nenas de 5-6 anos, aproximadamente. A cuberta componse de cores vivas e aparecen debuxados os dous protagonistas do cómic en primeiro plano, mentres que na parte inferior aparece o nome da editorial e na superior o título do libro. A contracuberta é menos atractiva e nela aparecen os protagonistas dentro dun círculo e un fondo laranxa, cun breve resumo do contido da obra, ademais do nome da editorial e o código de barras. Nas gardas do libro aparece un patrón de baldosas, as do principio limpas e as do final manchadas de comida.

Descrición do contido: a obra conta cunha sintaxe sinxela e ilustración moi clara, coa que se busca un contacto precoz coa estrutura dun cómic. Este libro desenvolve unha experiencia lectora na que se esixe a implicación e a atención do lector para a produción de sentido e ofrece dous niveis de lectura a través dunha historia cotiá de amizade e complicidade entre Fox e Chick, pero tamén unha lección de respecto de cada un polas diferenzas do outro. Conta as aventuras de Fox, un zorro sensato e relaxado, e Chick un poliño que é todo o contrario: impulsivo e inmaduro. Non existe ningunha voz narradora, senón que os que introducen o conflito e pechan a historia son os propios protagonistas, cos que os nenos e nenas se poden sentir identificados. En canto á arquitectura textual este cómic presenta cada unha das páxinas en forma de diálogo e, aínda que hai diálogos que poden calar moito máis nos lectores maduros, polo carácter humorístico, todos son comprensibles para os máis pequenos. Os campos semánticos nos que asenta a historia son os dos animais (toupas, zorros, ratos...) e o da comida (cenorias, cebolas...).

Potencialidades: a lectura deste cómic propicia abordar temáticas como a amizade, o respecto ás diferenzas de cada persoa e a empatía ou a resolución de conflitos, deixando a un lado a individualidade e pensando nos demais. Tamén nos ofrece a posibilidade de traballar con vocabulario de animais ou de alimentos e a lingua inglesa.

Recursos:

Colby S. (2018). Fox + Chick The Party and Other Stories. Recuperado de: https://www.youtube.com/watch?v=tLM8eSGAeZc (consultado o 26/4/20).

A Cebra Camila

Núñez, M. (2004): A Cebra Camila. Ilust. Óscar Villán. Pontevedra: Kalandraka [32 pp.]. (ISBN: 978-84-8464-126-1).

Descrición do formato e contido da obra: álbum ilustrado con texto orixinal de Marisa Núñez e ilustracións de Óscar Villán pertencente á colección “Demademora” da editorial Kalandraka. O álbum ten unhas dimensións de 22x22 cm e está encadernado en cartoné. Na súa cuberta de tons marróns aparece reflectido o título da obra na parte superior e inferior da mesma; o nome da autora e do ilustrador situados cara aos laterais; na parte máis central aparece un debuxo da protagonista, a cebra Camila, e en letras máis pequenas aparece o nome da editorial. Na contracuberta pódese ver a un dos personaxes da obra, o caracol, enriba dun círculo verde, que evoca espazos abertos e naturais. As gardas están debuxadas con motivos alusivos á protagonista, xa que se poden ver as raias da cebra Camila aliñadas horizontalmente e estas son de cores variadas: vermello, amarela, azul e verde. Posteriormente, aparece unha páxina cos datos da obra e logo a portada, onde se pode ver o título da obra, o nome da autora e do ilustrador sobre un fondo que semella as propias raias da cebra.

En canto ao propio texto, utilízase unha linguaxe sinxela con repeticións durante toda a obra. A tipografía é dun tamaño axeitado ao lectorado agardado, de cor negra para facilitar a súa lectura, a súa disposición é variada en cada páxina respecto ás ilustracións e tamén se emprega o uso das maiúsculas para facer fincapé nalgunhas palabras relevantes da obra. Ademais, o narrador está en terceira persoa e empréganse diálogos onde as demais personaxes conversan coa cebra Camila durante toda a obra.

Atendendo ao contido do libro, trátase dunha obra lineal onde a personaxe principal, a cebra Camila, medrou ata que a súa vestimenta, uns tirantes e un cueiro, lle quedaron pequenos. Un día, desobedecendo a súa nai, saíu sen roupa e por mor do vento, sete das súas raias voáronlle. Para atopalas foille pedindo axuda a unha serpe, a un caracol, ao arco da vella, a unha araña, a unha chicharra e a unha oca. Cando voltou para a casa, súa nai díxolle que xa era maior, por iso non tería que volver vestir o cueiro cos tirantes. As ilustracións que se poden ver ao longo da obra están feitas a acuarela e bordeadas cunha fina liña negra. Todas elas son de cores rechamantes, mentres que o ceo é de cor marrón claro e o chan é de cor verde intenso, semellando céspede.

Potencialidades: para traballar este álbum ilustrado dentro dunha aula de Educación Infantil, primeiramente, resaltaríase a importancia de traballar en grupo e axudarse uns aos outros, tal e como fan as personaxes. Ademais, tamén se poderían traballar valores como a empatía, a xenerosidade e a tristeza, entre outros moitos. Por outra banda, poderíase explicar a importancia dos cambios e que sexan os propios nenos e nenas os que expresen que sentimentos lles provocan, pondo como exemplo a tristeza ante o cambio madurativo da protagonista, facéndolles ver que os cambios non teñen porqué ser malos, senón que son inevitables e necesarios.

Recursos: Un posible recurso educativo para esta obra pode ser a seguinte lectura animada de Teresa Corchete: https://www.youtube.com/watch?v=lXW5ej2EdXA (consultado o 10/4/20).

Monstro Rosa

De Dios, O. (2018). Monstro rosa, trad. Mónica Lourido Santiso. Zaragoza: Apila Ediciones. [36 pp.]. (ISBN: 978-84-17028-07-7).

Descrición do formato e contido da obra: este álbum ilustrado ten unhas medidas de 25x33 cm, conta con 36 páxinas feitas de papel ecolóxico e está encadernado con tapa dura feita de cartón. A cuberta preséntanos ao protagonista da historia, o Monstro Rosa na cidade onde vive, onde predomina a cor rosa e a ocre, propia da nube que hai na súa cidade. Está a suxeitar a casa onde vive, a cal é máis pequena ca el e, ao seu carón, están no chan os lentes que levan todos os compañeiros que viven no mesmo lugar. Ademais, está acompañado do título da obra en letras grandes de cor rosa, onde a letra “O” simboliza o ovo no que estaba Monstro Rosa antes de nacer, así como o nome da autora da obra e os premios que gañou este conto. Na contracuberta aparece a mesma paisaxe que na cuberta chea de casas e a nube propia da cidade, pero esta vez xa non está a protagonista, o que nos está indicando como pode acabar a historia. Ademais, tamén está presente o código de barras co seu respectivo ISBN, xunto cunha frase que nos indica que este conto trata a diversidade. Tanto na cuberta como na contracuberta aparece un arco da vella na esquina superior. No lombo do álbum aparece o título da obra, o nome da autora e o logotipo da editorial. A cor das gardas está inspirada na cor da cidade de Monstro Rosa. Na garda da cuberta aparece unha dedicatoria e na garda da contracuberta aparecen os compañeiros da primeira cidade do protagonista, a cal tamén é a páxina final. Na portada está representada a nube da que se falou anteriormente cun arco da vella, así como o título e o nome da autora dentro de dita nube e o premio que recibiu. Á esquerda está a información do libro, así como outra dedicatoria.

No interior, ata un pouco máis da metade do conto, os fondos son de cor ocre e o tipo de letra que se utiliza é sempre a mesma, a excepción do nome do protagonista, que aparece en maiúsculas e cor rosa, así como algunha palabra máis que a autora quere destacar, como arco da vella, lugar… Cara ao final da historia, as páxinas vólvense máis coloridas e cheas de detalles. En todas as páxinas, os textos son curtos e están acompañados dunhas ilustracións sinxelas e expresivas. Na gran maioría das páxinas aparece Monstro Rosa. Tamén hai que dicir que nunha das súas páxinas hai unha pregunta que se lle pode facer aos alumnos e noutra aparece unha anotación para que os nenos debuxen os seus propios personaxes nela.

En canto á historia, trata sobre Monstro Rosa, o cal, xa antes de nacer, era diferente ao resto. Os seus compañeiros eran todos máis pequenos ca el e de cor branca, mentres que el era o único de cor. Vivía nun lugar onde todo era de cor branca e co ceo cuberto sempre por unha nube. Todos os seus compañeiros subíanse ás árbores e durmían dentro das súas casas, mentres que el non podía, xa que era tan grande que non cabía nela, polo que durmía abrazado ao seu fogar. Un día, Monstro Rosa decide marchar en busca doutro lugar e, durante moitos días e coa axuda da súa bicicleta e un barco, chegou a un lugar onde ás veces saía o sol, outras chovía, e mesmo viu o arco da vella. Aí coñeceu a unha chea de novos amigos, os cales eran todos diferentes entre si e cheos de cor. Con eles saltaba, corría, divertíase e, cando chegaba a noite, durmían nas súas casas, adecuadas ás súas necesidades. Ao acabar a historia vese aos seus antigos compañeiros indo a ese novo lugar onde Monstro Rosa se instalou.

Potencialidades: a lectura deste álbum permite reflexionar sobre a diversidade e/ou a integración. Ademais, tamén podemos falar da empatía, debido a que sempre hai que incluír aos demais e ser capaces de poñernos no lugar do outro. Este álbum aborda a diferenza dende unha perspectiva positiva, con naturalidade e alegría, tal como reflicte sempre a expresión de Monstro Rosa. De modo transversal tamén nos permite reflexionar sobre o coidado do medio, a contaminación e a nosa relación coa natureza. 

Recursos:

- https://www.pinterest.es/pin/418905202834007488/ (poden facer a súa propia versión de Monstro Rosa) (consultado o 17/4/20).

- https://www.youtube.com/watch?v=hxscT6_JZjk (exemplo de como se pode contar esta historia con material caseiro) (consultado o 17/4/20).

- https://www.youtube.com/watch?v=nOFYYzsIRFY (canción inventada pola Aula Tea de Los Soles) (consultado o 17/4/20).

A cebra Camila

Núñez, M. (2004): A Cebra Camila. Ilust. Villán, O. Pontevedra: Kalandraka [32 pp.]. (ISBN: 978-84-8464-126-1)

Breve descrición do formato e do contido: álbum ilustrado de cartoné, cunhas medidas de 22x22cm. Na cuberta aparece o título da obra, en cor negra, nun fondo redondo branco, sobre un fondo marrón. Tamén aparece Camila, a protagonista, que leva postos os seus cueiros morados cos seus tirantes vermellos. Está sobre o céspede verde, e predomina ao seu redor o ceo azul. Ao lado de Camila están os nomes dos autores da obra, en cor branca e negra. Na contracuberta, tamén de cor marrón, aparece o caracol que nun momento determinado, axudou á nosa protagonista. Está colocado sobre unha bola verde, semellando o céspede. No interior, as ilustracións son de dobre páxina, e predomina sempre o mesmo escenario, o ceo marrón e o céspede verde.

Este conto é unha obra narrada, acumulativa e rimada, na que Camila vestía sempre os seus cueiros morados e os seus tirantes vermellos, ata que se lle quedaron pequenos, e ela xa non os quería pór, pero a súa nai non a deixaba saír sen eles. Un día, desobedeceu e saíu a rúa eles, polo que o vento lle levou as raias do seu corpo. Entón comezou a chorar e foi pedindo axuda a distintos animais para recuperar as súas raias. Cando chegou á casa, a súa nai regaloulle a última fita e confesoulle que xa era maior, polo que non tería que volver levar os tirantes e os cueiros.

Potencialidades educativas: coa lectura deste álbum ilustrado podemos traballar coas nenas e nenos de Educación Infantil a importancia de axudarse os uns aos outros, sobre todo cando unha persoa ten un problema e precisa da nosa axuda. Tamén é importante reflexionar sobre o proceso de maduración, as distintas etapas nas que configuran a vida e os procesos de aprendizaxe que a eles van asociados.

Recursos de interese:

Lectura animada do libro: https://www.youtube.com/watch?v=lXW5ej2EdXA

El libro negro de los colores

Menena Cottin (2008). El libro negro de los colores, ilust. Rosana Faria, Barcelona/Madrid: El Zorro Rojo, (4 años en adelante), [24 pp], (ISBN :978-84-921412-19-8).

Breve descripción del formato y contenido:

Es un álbum ilustrado en relieve, tiene un formato apaisado (280x170mm), su tamaño es mediano y tiene las tapas duras hechas de cartón. Tanto la cubierta como la contracubierta  nos da una pista sobre como será el libro, ya que como bien menciona su nombre, es negro pero podemos encontrar diferentes tonalidades.

Las autoras, Menena Cottin y Rosana Faria, nos adentran en el mundo de Tomás, un niño que padece ceguera y que explica a su amigo a qué huelen, cómo se sienten y a qué saben los distintos colores. En cada página hay un texto tanto escrito en el lenguaje convencional como en braille, mientras que en la página siguiente hay una ilustración en relieve con un tacto suave que nos transmite el color del que habla el protagonista. Además al final del libro encontraremos un abecedario de braille.

 Como podemos observar, es un libro diferente, ha ganado numerosos galardones, como el Premio Nuevos Horizontes en la Feria del Libro Infantil de Bolonia en 2007, o ser elegido en el New York Times entre los mejores libros ilustrados del 2008, entre otros.

Potencialidades: Es un libro adecuado para todo tipo de edades y niños/a, es esencial para sensibilizar a los más pequeños sobre la discapacidad visual, ya que Tomás es un niño que nos invita a descubrir los colores utilizando todos los sentidos con los que él percibe el mundo: sabores, olores y texturas sin poder verlos. Con él podemos trabajar actividades relacionadas con los colores, los sentidos y las emociones donde podremos pedirle a los niños/as que cierren los ojos para que se pongan en el lugar del protagonista y descubran que las limitaciones, a veces, pueden ampliar nuestra percepción de las cosas dejando volar nuestra imaginación porque los colores no solo se pueden ver, sino también se pueden oler, saborear y sentir de una forma mágica. Además, también podrán conocer e interactuar con el sistema braille y observar las increíbles ilustraciones en relieve que contiene.

Es importante llevarlo a las aulas desde edades tempranas para que estos se familiaricen con las distintas formas en las que se puede leer un libro, ya que hay niños/as que tienen discapacidad visual y lo hacen a través del tacto fomentando de esta manera valores como la empatía, la integración, la igualdad... entre otros. ¡Es una obra diferente y mágica que todo el mundo debería leer al menos una vez en la vida!