Los versos del libro tonto

Giménez, Beatriz. (2010), Los versos del libro tonto, ilust. Valdivia, Paloma, España: Faktoría k de libros, [64pp] (ISBN: 978- 84-15250-03-6)

Breve descrición do formato e contido: libro de poesía que se caracteriza por ter unha forma rectangular, coas tapas duras e os cantos rematados en punta. Por unha banda, na parte superior da cuberta aparece o título da obra en letras maiúsculas, simulando que están feitas a man. Debaixo, na parte dereita aparece o nome da autora e a ilustradora en cores suaves e letra pequena. Destaca a ilustración dunha árbore, que ocupa a maior parte do espazo. Igual que co título, simula que está feita a man, podendo ser o debuxo de calquera neno/a. Nas súas polas podemos observar a un libro personificado e a uns pequenos bichiños (os versos) que deixan voar a nosa imaxinación. Na parte dereita inferior atópase o nome da editorial. Por outra banda, a contracuberta é moi sinxela, pois na parte central atópase de novo o nome da editorial, en letra moi pequena, e na parte inferior aparecen de novo os bichiños da portada, cada un dunha cor. En ambos casos emprégase unha cor clara para o fondo, dándolle máis énfase ás ilustracións.

En canto ao título, fai referencia a que, ao estar pechado durante moito tempo, o libro volveuse tonto, e os seus versos fuxiron en busca dun dono. En relación ao interior da obra, está formada por 25 composicións. No inicio atopamos un índice, no que se presenta unha estrutura de inicio, tres  partes adicadas a os versos que fuxiron polo mar, polo aire e pola terra respectivamente, e un final. A continuación, nas páxinas pares aparecen os poemas, e nas impares as imaxes que os complementan.

Con respecto  ás ilustracións, seguindo o estilo da cuberta, simulan debuxos feitos a man, e sempre teñen algunha relación co tema do poema da anterior páxina. Son simples, xa que aparecen algúns elementos sobre un fondo liso, captando así toda a atención. Os versos aparecen de distintos tamaños e cores, o que implica a diversidade. As cores empregadas son moi suaves, dándolle máis importancia aos poemas que as acompañan, situados sempre sobre un fondo branco.  En canto ao tipo de letra, xógase moito con acrósticos e cos tamaños, colocando, por exemplo, a palabra “pechados” dentro dun cadrado, ou a palabra “pequenos” nunha letra de menor tamaño. O vocabulario que se emprega é sinxelo, de fácil comprensión.

O contido trata duns versos, que, cansos de estar nun libro que ninguén emprega, foxen en busca de alguén que lles preste atención. Os que fuxiron polo aire, foron tragados polo galo veleta; os que foron polo mar atoparon a unha sirea; aos que fuxiron pola terra, recolleunos un escaravello peloteiro. 

Potencialidades: con esta obra anímase aos nenos e nenas á lectura dunha historia nunha estrutura diferente á habitual, xa que se emprega a poesía. Ademais, as imaxes complementan os poemas, representando os elementos máis destacados e conseguindo que a lectura sexa máis atractiva para os máis pequenos. A historia esperta a curiosidade dos nenos pola poesía, que, alimentando a súa imaxinación mediante a creación dun mundo abstracto coa personificación dos versos, consegue ser moi atractivo para os nenos e nenas.

Ola adeus

Chedru, Delphine (2014), Ola Adeus, trad. Xosé Ballesteros, Pontevedra, Kalandraka, [24 pp.] (ISBN: 978-84-8464-937-3).

 

Descrición do formato e do contido da obra: álbum ilustrado interactivo, de tamaño grande e de formato rectangular, (28,5x 23,5) encadernado en cartón duro. Na cuberta aparece o título do libro e unhas imaxes que representan moi ben o contido do mesmo. 

As ilustracións, que sempre aparecen nas páxinas impares, móstrannos dúas imaxes distintas superpostas, cada unha dunha cor para así poder diferencialas, por exemplo, a que representa o inverno aparece en cor azul e a que representa o verán en cor vermella. Durante todo o libro xógase unicamente con estas dúas cores opostas. 

Pola súa banda, o texto aparece nas páxinas pares, e está formado sempre por dúas palabras antónimas, as mesmas que representan as imaxes da páxina seguinte. Cada palabra está escrita en cor vermella ou azul, a mesma cor que a súa imaxe correspondente.

O tema do que trata o libro son os contrarios. Como xa dixemos, nas páxinas pares aparecen dúas palabras opostas, como noite e día, unha en azul, (noite) e outra en vermello, (día) e na seguinte aparecen dúas imaxes superpostas, unha en azul (neste caso a noite) e outra en vermello (neste caso o día) e cada unha representará a palabra correspondente. Se as miramos ao mesmo tempo, posiblemente non as entendamos, pero aí está o truco  deste libro. Conta cunha lámina de cartón con dous cachos de celofán incrustados, un de cor vermella e outro de cor azul e segundo miremos o libro a través dunha cor ou da outra, o que vemos cambia radicalmente, por exemplo, o día verémolo a través da cor azul, e a noite a través da cor vermella. 

Potencialidades: este libro paréceme unha maneira moi orixinal e divertida de traballar os contrarios cos nenos, xa que é unha ferramenta coa que poden interactuar. É axeitado para empregar tanto na casa como na escola porque se podería traballar con toda a clase ao mesmo tempo fabricando unhas gafas para cada neno ou nena. Poderíamos poñerlle por exemplo un ollo de celofán de cada cor, un azul e outro vermello e así só terían que tapar coa man un ollo ou o outro para ver as dúas realidades distintas. Con este libro tamén estariamos traballando a percepción, ao tratarse dun libro no que as imaxes aparecen mesturadas unhas con outras, e poderíamos aproveitar para tratar varios temas a partir das diferentes imaxes que aparecen no libro. 

El hijo del leñador

Grafalco (1991), El hijo del leñador, Madrid: Grafalco, [32 pp.] (ISBN: 84-7773-347-3).

Descrición do formato e do contido da obra: libro ilustrado de tamaño medio e de formato cadrado (22x22cm), encadernado en cartón duro. A cuberta e a contracuberta móstrannos unha imaxe dun monte que ten continuidade. Na cuberta aparece o título en letras grandes e os dous personaxes principais da historia, o fillo do leñador e mais o seu pai. Na contracuberta explícase a finalidade e o contido da obra e aparece o nome da colección á que esta pertence.

As ilustracións aparecen sempre nas páxinas impares e o texto nas pares, ocupando toda a páxina. As letras son grandes para facilitar a lectura do conto. 

O protagonista da historia é o fillo dun leñador moi humilde, o cal traballaba día e noite para que o seu fillo puidese estudar e así conseguir un bo traballo. Cando o leñador xa reunira bastante diñeiro mandou ao seu fillo a estudar á cidade. O rapaz era moi aplicado e íalle ben no colexio, porén o diñeiro acabouse antes do esperado e tivo que volver á casa a cortar leña co seu pai sen rematar os estudos. Un día, cando pararon para descansar despois dunha dura mañá cortando leña, o fillo do leñador atopou algo que lles cambiaría a vida a ambos...

Potencialidades: este libro está destinado a nenos e nenas que xa se iniciasen ou que se estean iniciando no proceso lector. Para facilitarlles a lectura, as letras son de gran tamaño e presentan un formato fácil de comprender. Ademais, nas últimas páxinas do libro aparece un pequeno anexo cun vocabulario que contén, explicadas dunha maneira moi sinxela, aquelas palabras que poden resultar difíciles de entender para os máis pequenos, así como uns exercicios para estimular a observación e a curiosidade dos nenos.