EL POLLO PEPE

Denchfield, Nick (1997). El pollo Pepe, ilust. Ant Parker, trad. Equipo SM, Madrid: Ediciones SM, (+1 año) [14 pp.] (ISBN: 978-84-675-5198-3).

Breve descrición do formato e contido da obra: álbum ilustrado que presenta un formato cadrado de volume medio. As tapas son duras e ten os cantos rectos e formando puntas. Na cuberta aparece o protagonista da historia, o poliño Pepe, mirando de fronte cun montón de cebada ó lado. Na contracuberta aparece de novo o poliño camiñando e unha pregunta que anima á lectura da obra. As páxinas do libro teñen os cantos redondeados. Presenta, continuamente, dúas páxinas brancas cun texto sinxelo en negro e dúas páxinas con pop-ups moi coloridas coa parte do poliño Pepe que se quere resaltar. É unha obra breve. En canto ás ilustracións, son de gran tamaño e predominan as cores amarela, azul e vermella. Esta obra conta a historia do polo Pepe que come moito e moi variado e por iso ten unha gran barriga, un gran pico e unhas grandes patas. Ademais, ó final do libro mostra como de grande é a nai do polo Pepe.

Potencialidades: nenos e nenas poderán coñecer as partes do corpo dos poliños e das aves en xeral. Dependendo da idade, haberá nenos ou nenas que xa coñezan este vocabulario polo que poderán anticiparse á historia e adiviñar que parte do corpo virá despois. Por outra banda, serve para conciencialos da importancia dunha boa alimentación para o seu crecemento, pois poden compararse co poliño Pepe cando sexa a hora de comer e pensarán que así crecerán tanto coma el e a súa nai. Debido a que é unha obra tan curta, sinxela e se acompaña dunha gran axuda visual, incluso os rapaces/as poderían contala cando a coñeceran.

ADIVINA CUÁNTO TE QUIERO

Mc Bratney, Sam (2011), Adivina cuánto te quiero, ilust. Anita Jeram, trad. Esther Rubio, Madrid: Kókinos, (+2 anos), [14 pp.] (ISBN: 978-84-92750-43-6).

Breve descrición do formato e contido da obra: álbum ilustrado que presenta un formato cadrado, de volume medio. As tapas son duras. Ten os cantos rectos e formando puntas. Na cuberta aparecen as protagonistas da obra: unha lebre grande e unha lebre pequena falando nun bosque. Na contracuberta vese a continuidade do bosque e unha pequena conclusión da obra. Xa no interior da obra, cada páxina (excepto unha) ten continuidade na seguinte e todas elas presentan un pequeno texto. Este conto é tridimensional, pois conta con pop-ups ao longo de toda a historia que fan moito máis emocionante e interactiva a historia. Nas ilustracións predominan as cores amarela, marrón e verde, e os trazos son sinxelos. 
Cabe destacar que son de gran tamaño para chamar máis a atención dos nenos e nenas. Nesta obra, dúas lebres (unha pequena e outra grande) intentan medir o amor que se gardan. Ó comezo da historia a lebre pequena dille á lebre grande que adiviñe canto a quere! De seguido, comeza a facer unha serie de xestos e comparacións que lle indican todo o que a quere. Cada vez que a lebre grande responde (mostrando que ela a quere máis), a lebre pequena busca a forma de mostrarlle que ela a quere aínda máis. Ó final do conto, a lebre pequena pensa que non pode haber nada máis lonxe que a lúa e dille: “Quérote de aquí á lúa” e dórmese. Pero a lebre grande aínda atopou un traxecto máis longo...

Potencialidades: O efecto tridimensional da obra fai que os nenos se enganchen rapidamente á historia. Ademais chama á interacción. O gran tamaño das ilustracións fai que non perdan a atención e poidan seguir a historia sen problemas. Na obra non se di que relación teñen a lebre grande e a lebre pequena polo que os nenos e nenas poden usar a súa imaxinación e pensar o que queiran (pai - fillo/a, nai – fillo/a, irmán maior – irmán pequeno...). A obra é, sen dúbida, unha invitación ós nenos e nenas para que comecen a expresar as súas emocións. O álbum está repleto de comparacións polo que se podería traballar posteriormente algún tema relacionado con estas e, por suposto, coas emocións.

A BAÑARSE!

Gomi, Taro (2007) A bañarse!, Vigo: Faktoria K de Libros, trad. Maki Fukuhara, [32 pp.].  (ISBN: 978-84-935122-3-1).

Breve descrición do formato e contido: é un álbum ilustrado encadernado en cartoné con puntas sen redondear, tapa dura e dun tamaño de 20×24cm. O libro ten pouco texto presentado nas páxinas pares.  A cuberta é moi chamativa para os nenos,  xa que aparece un león e iso chámalles moito a atención.
Na contracuberta aparecen os disfraces usados polo neno. As ilustracións do libro son coloridas sobre fondo branco. En todas as páxinas de ilustracións aparece un gatiño, podemos deducir que é a súa mascota. As imaxes son moi reais e van acorde co que di o texto. As gardas do libro son de trazos brancos sobre fondo azul, dúas imaxes en cada garda, na primeira o neno disfrazado de león xogando co gato e na segunda o neno disfrazado de pantasma asustando ó gato. 
O libro conta a historia dun neno chamado Taro, ó que súa nai lle pide que se bañe, entón o neno vaise espindo pouco a pouco ata que por fin se baña. 
Vai aparecendo disfrazado de león, de oso con roupa humana, de oso e por fin como un neno de verdade cando quita todos os traxes para poder bañarse.

Potencialidades: é un libro que pode axudar moito a que os nenos gañen autonomía. A hora do baño pode ser un momento agradable e relaxante para algúns nenos e o peor momento do día para outros. Con este conto poderiamos axudar a que se convirta nun momento divertido. É importante que os nenos teñan este tipo de autonomía á hora de desvestirse, desabotoarse etc. para realizar hábitos de hixiene.

Outra das potencialidades que lle vexo ao libro é que usa moito as onomatopeas, que iso sempre lle adoita gustar aos nenos. Os nenos aprenderán tamén o nome da roupa, partes do corpo etc. Con este conto poderiamos optar por contalo oral ou tamén con monicreques ou mediante a fabricación dun boneco, que os nenos puidesen manipular,  vestilo, desvestilo  tocalo, movelo… Os nenos coñecerían e terían nas súas mans o protagonista da historia.

Miedo a la oscuridad

Zabalbeascoa, Amatxu (2008), Miedo a la oscuridad, ilus. Ximena Maier, Beascoa, colec. El maletín del doctor Quitamiedos, (+4) [24 pp.] (ISBN: 978-84-488-2841-7). 

Descrición do formato e do contido da obra: é un álbum ilustrado de pequeno tamaño e de forma rectangular.

A súa cuberta e a contracuberta están formadas de cartón duro e as follas son dun gran grosor.  Na cuberta  aparece a protagonista que se chama Ariadna, unha nena pequena, o título da obra e quen é a autora e a ilustradora. A información favorece que nos fagamos  unha idea de cal vai ser o problema que esta nena ten, tanto polo título coma pola imaxe que se nos presenta.

E na contracuberta vemos a colección á que pertence este libro e cal é a súa imaxe que representa a dita colección, preséntansenos outros libros que podemos atopar e un breve resume da historia.

 As páxinas que forman este libro teñen un texto de letra asequible para os nenos pero ao mesmo tempo hai algún que quizais teña unha extensión bastante grande pero ao mesmo tempo unha imaxe que ocupa toda a folla que fai referencia ao texto que acompaña.

O argumento da obra xira ao redor dunha nena chamada Ariadna que lle ten medo á hora de marcharse a durmir, polo que os seus pais deciden acudir a un médico que vai levar a nena a diferentes sitios pola noite para que vexa o que pasa cando é noite e cando sempre é día (por un truco dun mago). Unha vez que a nena ve o que se sucede sendo diario día dáse de conta de que nada sería o mesmo se non hai un momento no día de que sexa de noite.

Potencialidades: con este libro podemos axudarlle a aqueles nenos que lle teñen medo á escuridade que á hora de durmir son incapaces de facelo. A través desta historia contarémoslles que pasaría se só houbese día e non existise a noite, e ensinarémoslles diferentes estratexias para que afronten eses medos. 

Sacapenas

Browne, Anthony (2006), Sacapenas, ilust. do autor, trad. Chema Heras e Pilar Martínez, Pontevedra: Kalandraka, col. Tras os montes, (+3 anos) [24 pp.] (ISBN: 978-84-8464-585-6).

Descrición do formato e do contido da obra: é un álbum ilustrado de tamaño case grande e de forma cadrada, está feito de cartón duro, a cuberta e a contracuberta e as páxinas tamén son de gran grosor. Na cuberta vemos como se chama o libro, o autor, o ilustrador e a editorial a que pertence, ao mesmo tempo amósasenos a imaxe dun neno, o cal vai ser o protagonista da historia e na zona inferior, vemos dous bonecos que ao ler a historia vamos comprender o que significan.

E na contracuberta atopamos o resume da historia, para así podernos facer unha idea do que vai tratar. Ao mesmo tempo observamos que conta con varias cores vivas e diferentes formas xeométricas. 

As páxinas que forman esta historia teñen un fondo de cores diferentes (branco, amarelo, azul,verde…) En cada unha delas temos un pequeno texto e algunha imaxe. Aparece unha palabras nunha letra maior que fai referencia ao debuxo que se atopa por encima desta. Sen ter en conta as palabras mencionadas anteriormente que teñen un tamaño destacable hai que comentar que as outras tamén son dun tamaño adecuado para os nenos e nenas.

 Na obra preséntase un neno que ten problemas para dormir tanto na súa casa coma nas de fóra, xa que ten moito medo a cousas como por exemplo a chuvia, os paxaros xigantes, os sombreiros… Unha noite cóntalle a seus pais as súas preocupacións e estes respóndenlle que non teña medo, que eles non van deixar que lle suceda nada.

Pasados uns días, o neno, Bieto, vai quedar a durmir na casa de seus avós e cando chegou a noite as súas preocupacións volveron  á súa mente, polo que tivo que chamar pola avoa, esta foi ata donda el e preguntoulle que lle pasaba, unha vez que o neno llo contou deulle unha solución, os Sacapenas, que eran bonequiños aos que lles ía ter que contar cada pena e metelos debaixo da almofada e así durmir ben, isto funcionou, pero un día decide facer máis Sacapenas para os seus Sacapenas e para os seus amigos.

Potencialidades:  con este libro podemos contarlle aos nenos e as nenas a través dunha historia que non teñen que ter medo a nada nin a ninguén, dado que moitos destes teñen problemas  a causa de diferentes cousas que lles suceden por exemplo: na aula, no patio… cos seus compañeiros, amigos ou con calquer outro neno/a. E o máis importante é que cando teñan medo a algo ou a alguén llo digan a aquelas persoas que sabe que o van axudar porque quere o mellor para eles e non deixarían que lles suceda nada. 

Ou todo ou nada

Capdevila, Francisco (1997), Ou todo ou nada, ilust. do autor, trad. Isabel Gil, A Coruña: Everest Galicia, col. O Neno, A Nena e o Bau, (+3 anos) [24 pp.] (ISBN: 84-403-0471-4).

Descrición do formato e do contido da obra: Álbum ilustrado de tamaño medio e de formato case cadrado (21,5x 19,5cm), encadernado en cartón brando. Na cuberta aparece o título do libro e o da colección ao que este pertence ("O Neno, A Nena e o Bau") e tamén os personaxes da historia. A modo de marco aparecen tamén miniaturas dos personaxes principais doutros libros da colección. Na contracuberta aparecen os demais títulos da colección á que pertence este libro, divididos en bloques segundo a temática que traten. 

 Este álbum ten ilustracións a toda páxina e o pouco texto que hai aparece sempre na marxe inferior de cada folla. As letras son bastante grandes e aparecen todas na mesma cor e formato, agás algunhas palabras como os adverbios de cantidade, que aparecen en negriña para chamar a atención do lector sobre eles. En canto ao tipo de ilustracións, estas son sinxelas e fáciles de comprender, con cores suaves e moi variadas.

Ó Bau, como a todos os cans, gustábanlle os ósos, e como non tiña ningún o neno e a nena déronlle uns poucos. Aínda que agora o Bau estaba contento, non podía deixar de pensar que o Meco, o can do veciño, tiña moitos máis ca el, e iso non lle parecía xusto, así que decidiu roubarlle uns poucos. Cando o Meco se decatou de que lle faltaban ósos enfadouse moito e foi á casa do Bau para quitarllos todos. Ambos seguían con esta teima día tras día ata que apareceu Lulú que, sen pretendelo, deulles unha lección. 

O argumento desta obra é a disputa constante entre dous cans, o Bau e o Meco, por ter máis ósos. A avaricia convértese así no tema central da obra. 

Potencialidades: Os libros da colección á que pertence o volume do que estamos a falar, teñen como fin axudarlle aos nenos a desenvolver as súas capacidades nalgunhas das áreas básicas que se traballan en educación infantil. No caso de “O Neno, a Nena e o Bau”, a idea é axudar aos lectores a diferenciar as cantidades, de aí que todos os adverbios de cantidade que aparecen estean en negriña. A pesar disto, hai que destacar que, tal e como está feito o libro,  cunha linguaxe moi simple e cunhas imaxes que mostran de maneira moi clara o que pasa en cada momento, os nenos non necesitan saber ler para entender o que pasa. Ademais, neste libro a transmisión de valores tamén está moi presente; fálase da envexa, o egoísmo, a compaixón, a astucia e a avaricia, que como xa dixemos é o eixo central ao redor do cal xira a obra, polo cal este volume pode ser unha boa ferramenta para traballar cos nenos e nenas eses e outros valores e temas relacionados, como pode ser aprender a compartir. 

O ourizo e a lebre

Aguin, Mª Carmen, O ourizo e a lebre, ilust. Pepe Carreiro, Vigo: Promocións Culturais Galegas, (de 3-6 anos), [20 pp.] (ISBN: 84-89976-92-9).

Descrición do formato e o contido: O ourizo e a lebre é un álbum ilustrado, cadrado e de tamaño medio con tapas duras. Na súa portada podemos observar a un ourizo deitado debaixo dunha árbore mirando con aire de superioridade para unha lebre que está suando e con cara de tristeza. O conto ten 20 páxinas e non todas teñen letra, pois algunhas só teñen ilustracións que achegan información relevante.

Esta obra comeza coa discusión dun ourizo e unha lebre sobre quen corría maís dos dous, entón decidiron votar unha carreira, o ourizo preocupado contoullo á ouriza e esta díxolle que a carreira ía gañala el, xa que ela se agocharía na meta para que a lebre pensase que gañou o ourizo. Cando a lebre chegou á meta xa estaba alí a ouriza e así repetidas veces, polo que a lebre ao final deuse por vencida e os ourizos riron xuntos da broma que lle argallaron a lebre.

Potencialidades: Con esta narración ensinámoslle aos nenos e nenas que nunca podemos facer sentir inferior a outra persoa por moito que pensemos que facemos ben certas cousas, xa que desta maneira estariamos subestimando aos demais e facendoós sentir mal á par que inferiores e ás veces podemos estar equivocados e as persoas poden sorprendernos coma neste caso, no que a ouriza decidiu axudar ao seu compañeiro  para darlle un escarmento á lebre. É unha obra que se inscribe nos chamados "contos de parvos e pillos", por iso é preciso facer unha reflexión ao redor de contravalores como neste caso o emprego do engano para lograr un fin.